الذّرّيّة ) . از اين تعبير ، به خوبى استفاده مىشود كه دنيادار واقعى امتحان است و آنچه در بهشت گذشت ، تمرينى براى شركت در اين امتحان بود و همچنين مسئلهء توالد و تناسل و زاد و ولد ، تنها در دنياست ، نه در بهشت . نكته‌ها 1 - بهشت آدم كدام بهشت بود ؟ گروهى معتقدند كه او در بهشت موعود و جنّة الخلد كه براى نيكان و پاكان معيّن شده است ، ساكن شد در حالى كه جمع ديگرى آن را باغ خرّم و سرسبزى از باغهاى اين دنيا و به تعبير ديگر بهشت دنيا مىدانند و به چند دليل استدلال كرده‌اند : نخست اين كه بهشت موعود قيامت ، يك نعمت جاودانى است و خارج شدن از آن ممكن نيست . ديگر اين كه ابليس با آن همه آلودگى و كفر و سركشى چگونه ممكن است گام در چنين مكان مقدّس و پاكى بگذارد ؟ و اگر گفته شود ابليس براى وسوسهء آدم هرگز در بهشت نبود ، بلكه در بيرون بهشت ايستاده بود و آدم را وسوسه كرد ، در پاسخ مىگوييم : اين سخن با آيهء 36 سورهء بقره كه مىگويد : « وَ قُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ » ، به همهء آنها ( آدم و حوا و ابليس ) گفتيم كه از بهشت فرود آييد و خارج شويد در حالى كه بعضى دشمن بعضى ديگر خواهيد بود » سازگار نيست . افزون بر اين ، در روايات متعدّدى كه از امامان اهل بيت ( ع ) رسيده است ، تصريح شده كه بهشت آدم ، باغى از باغهاى سرسبز دنيا بود ، از جمله حسين بن بشّار مىگويد : از امام صادق ( ع ) در بارهء بهشت آدم سؤال كردم ، فرمود : « جنّة من جنان الدّنيا يطلع عليها الشّمس و القمر و لو كانت من جنان الخلد ما خرج منها ابدا ، باغى از باغهاى ( خرّم ) دنيا بود كه خورشيد و ماه بر آن مىتابيد و اگر بهشت